بی پرده از هر دری
بسم الله الرحمن الرحیم
1 فضای 1
فصل اول:حضوردرفضای مجازی
س1)حضوردرفضای مجازی چه حکمی دارد؟ ج) فضای مجازی وشبکه های اجتماعی تیغی دو لبه هستند که هم می توان از آنها به عنوان ابزاری برای انتشار ناهنجاری ها، شایعات، اخبار دروغ و مطالب نامناسب استفاده کرد و هم می توان آنها را در نقش رسانه ای قدرتمند برای اطلاع رسانی به کاربران و انتشار محتوای علمی، فرهنگی و دینی ومذهبی مورد استفاده قرار داد؛ ولذا در صورتیکه مفسده ای درآن نباشد وازآن استفاده درست شود،حضور اشکالی ندارد؛ ولی درصورتی که مستلزم مفسده(مانند: ترویج فساد، نشر اکاذیب و مطالب باطل) بوده و یا خوف ارتکاب گناه باشد و یا موجب تقویت دشمنان اسلام و مسلمین شود و یا خلاف قوانین و مقررات نظام جمهوری اسلامی باشد،حضور جایز نیست.(سایت لیدر،سایت رسمی مقام معظم رهبری مدظله العالی ،استفتاءات جدید،1/6/1395)
س2)عضویت در کانال ها و گروه های مجازی که به شایعه پراکنی علیه نظام مقدس جمهوری اسلامی می پردازند یا محتوای غیردینی و غیراخلاقی دارند و خود این عضویت فارغ از تاثیرپذیری در این کانال ها، ممکن است موجب تشویق و تقویت گرداننده گان این کانال ها شود از نظر شرعی چه حکمی دارد؟
ج) اگر موجب ترویج و تقویت آنها می شود جائز نیست. ( همان، شماره استفتاء: 851390 تاریخ استفتاء: 23/12/1396)
س3) ورود نیروهای مسلح به عرصه پيشگيري و مقابله با جرائم اينترنتي با توجه به اينكه اغلب جرائم و تخلفات ضداخلاقي مي باشد چه حكمي دارد؟ ج) ورود به عرصه پيشگيري و مقابله با جرائم اينترنتي از وظائف شخصي نیروهای مسلح نبوده و طبعاً با توجه به خوف وقوع در حرام جايز نیست؛البته در صورتی که براي آنها، به عنوان وظيفه مقرر شود،در چهارچوب دستورالعمل و ضوابط مصوب ، افراد آموزش ديده با رعايت كليه مسائل شرعي مي توانند به عنوان تكليف وارد عمل شوند.
س4)افرادي به راه اندازي كافي نت اقدام مي نمايند،چنانچه اين افراد علم داشته باشندكه مشتري از ابزاري كه در اختيارش قرار داده ميشود استفاده حرام ميكند،آيامي توانند آن رادراختيارمشتري قرارداده، ازاين طريق كسب درآمدنمايند؟ ج)جايز نيست آن را در اختيار آنها قرار دهند و كسب درآمد از اين طريق نيز اشكال دارد؛ ولي در صورت شك در اينكه مشتري از آن بصورت حرام استفاده ميكند، اشكال ندارد.( استفتائات جديد)
س5)حکم ورود به کانال یا گروه های که نوشته شده ورود آقایان یا مجردها ممنوع است، چیست؟ ج) فضاهایی مانند اینترنت که فضای عمومی محسوب می شود، منعی ندارد مگر اینکه مفسده ای داشته باشد و یا قفلی که قرینه بر لزوم حفظ حریم است وجود داشته باشد. ( شماره استفتاء: 771895 تاریخ استفتاء: 11/3/1396)
س6)باتوجه به حجم فزاینده ایجاد شبهات اعتقادی و دینی در فضای مجازی آیا حضور و فعالیت عناصر فرهیخته که از توان پاسخ گویی به شبهات برخوردارند در این فضاها وجوب شرعی دارد؟ج) موارد مختلف است. به طور کلی فرقی بین فضای مجازی و غیر آن نیست. اگر شرایط آن باشد، باید اقدام کنند. (لیدر، شماره استفتاء: 851393 تاریخ استفتاء: 23/12/1396)
س7)اگرسازمان یانهادی ،استفاده ازفضای مجازی یاشبکه های اجتماعی رابرای کارکنان زیرمجموعه ،ممنوع اعلام نماید ،تخطی ازاین امر،چه حکمی دارد؟ ج)اقدام برخلاف ضوابط ومقررات ودستورالعملها جایز نیست.
س8) موارد استفاده پاسداران و بسيجيان از ماهواره استاني در محيط سازماني و غير سازماني چه حكمي دارد؟ ج) موضوع استفاده از ماهواره دو مسئله دارد : الف ) نصب آنتن ماهواره ب ) استفاده از برنامه هاي دريافتي از طريق ماهواره.
در خصوص مسئله الف، مقام معظم رهبري فرموده اند : «دستگاه آنتن ماهواره اي از اين جهت كه ، صرفاً وسيله اي براي دريافت برنامه هاي تلويزيوني است كه هم برنامه هاي حلال دارد و هم برنامه هاي حرام ، حكم آلات مشترك را دارد. لذا خريد و فروش و نگهداري آن براي استفاده در امور حرام ، حرام است و براي استفاده هاي حلال جايز است. ولي چون اين وسيله براي كسي كه آن را در اختيار دارد زمينه دريافت برنامه هاي حرام را كاملاً فراهم مي كند و گاهي نگهداري آن مفاسد ديگري را نيز در بر دارد ، خريد و نگهداري آن جايز نيست مگر براي كسي كه به خودش مطمئن است كه استفاده حرام از آن نمي كند و بر تهيه و نگهداري آن در خانه اش مفسده اي هم مترتّب نمي شود، لكن اگر قانوني در اين مورد وجود داشته باشد بايد مراعات گردد». در خصوص مسئله ب ، يعني استفاده از برنامه هاي ماهواره ، حكم آن مانند استفاده از هر برنامه ديگر است و دقيقاً بايد موازين شرعي رعايت شود ؛ و چنانچه مستلزم مفسده باشد ویا خوف وقوع در حرام و گناه وجود داشته باشد ، و يا القا كننده شبهات فكري و عقيدتي باشد، در اين صورت استفاده جايز نيست.
س9)نصب و تعمير آنتنهاى ماهوارهای چه حکمی دارد؟ ج)اگر از آنتن ماهوارهاى براى امور حرام استفاده شود که غالباً همينطور است و يا تعمير کننده و يا نصب کننده علم داشته باشد به اينکه کسى که قصد تهيه آنتن ماهواره اى را دارد، براى امور حرام از آن استفاده مى کند، خريد و فروش و نصب قطعات و راه اندازى و تعمير و فروش قطعات آن جايز نيست. (اجوبةالاستفتائات، س1217)
س10) استفادة كاري از كانالهاي ماهوارهاي گروههاي ضدانقلاب جهت تأمين نيازمنديهاي اطلاعاتي چه حكمي دارد؟ ج) فقط براي اشخاصيكهمأموريتدارند و در چارچوبمأموريت و رفعنيازمنديها معين آن هم بصورتمحدود مانعيندارد.
س11) در مناطق مرزي كشور بخصوص مناطق جنوبي ازطرفي تلويزيون جمهوري اسلامي آنتن دهي مناسبي ندارد و از طرفي تلويزيون كشورهاي خارجي بخصوص كشورهاي حاشيه خليج فارس به خوبي دريافت مي گردد كه خود اين مسئله باعث گرايش افراد به آن مي شود و اثرات مخرب زيادي در پي دارد.آيانصب آنتن وتنظيم آن روي شبكه هاي داخلي كه بنا به نظر كارشناسان قفل آن روي شبكه هاي داخلي امكان پذيرمي باشدبراي پاسداران مجاز است يا خير؟ ج) عمل برخلاف قانون جايز نيست و در مورد مذكور بنابر ضرورت تبليغات مي تواند دستورالعمل اجرائي تهيه نموده و با تضمن كنترل و امكان قفل نمودن از مراجع مسئول اخذ مجوز كرده و بعنوان يك امر قانوني اقدام نمايند.
س12) استفاده از ماهواره براي تقويت شبكه هاي ايران چه حكمي دارد؟ ج) دستگاه آنتن ماهواره اي از اين جهت كه صرفاً وسيله اي براي دريافت برنامه هاي تلويزيوني است كه هم برنامه هاي حلال دارد و هم برنامه هاي حرام، حكم آلات مشترك را دارد، لذا خريد و فروش و نگهداري آن براي استفاده در امور حرام، حرام است و براي استفاده هاي حلال جايز است، ولي چون اين وسيله براي كسي كه آن را در اختيار دارد زمينه دريافت برنامه هاي حرام را كاملًا فراهم مي كند و گاهي نگهداري آن، مفاسد ديگري را نيز در بر دارد، خريد و نگهداري آن جايز نيست، مگر براي كسي كه به خودش مطمئن است كه استفاده حرام از آن نمي كند و بر تهيه و نگهداري آن در خانه اش مفسده اي هم مترتّب نمي شود، لكن اگر قانوني در اين مورد وجود داشته باشد بايد مراعات گردد. با توجه به پاسخ ارائه شده توجه به چند نكته ضروري است.
1)اگر ماهواره مورد اشاره در پرسش، فقط براي تقويت شبكه هاي ايران باشد و قابليت استفاده از شبكه هاي مفسده انگيز جهاني را نداشته باشد، هيچ اشكالي ندارد. 2) اگر قابل استفاده براي شبكه هاي مفسده انگيز هم باشد اين چند صورت دارد. الف: اگر به خودش مطمئن نباشد و شايد استفاده حرام از آن بكند در اين صورت حرام است. ب: اگر بر تهيه و نگهداري آن در خانه اش مفسده اي مترتّب باشد در اين صورت نيز حرام است. ج: امّا اگر كسي به خودش مطمئن باشد كه استفاده حرام از آن نمي كند و بر تهيه و نگهداري آن در خانه اش مفسده اي هم مترتّب نمي شود اشكالي ندارد. 3) همه اين ها در صورتي است كه از نظر قانوني در اين مورد منعي وجود نداشته باشد، امّا اگر از نظر قانون منعي وجود داشته باشد بايد مراعات گردد.(أجوبة الاستفتاءات ، س 1212.)
س13)آیادختری که باحجاب کامل درفضای مجازی مشغول فعالیت فرهنگی است ،کارصحیحی انجام می دهد؛نظررهبری چیست؟
ج)فعالیت فرهنگی درفضای مجازی بخودی خود اشکالی ندارد.
س14) استفتائی ازدفتر حضرت آقاشده بود نسبت به فعالیت درفضای مجازی بااستفاده از فیلترشکن که درپاسخ گفته شده جایز نیست الان سوال درمتن جامعه ونیز طلاب بوجود آمده است که چطور حضرت آقاتوصیه شدید به فعالیت درفضای مجازی دارند،باتوجه به این استفتاء آیا جمع نقیضین نیست؟ ج)به طور کلی استفاده از فضای مجازی اگر مستلزم مفسده (مانند ترویج فساد ، نشر اکاذیب و مطالب باطل، ضرر به اسلام و مسلمین) بوده و یا خوف ارتکاب گناه باشد ویاموجب تقویت دشمنان اسلام ومسلمین شود یا خلاف قوانین و مقررات نظام جمهوری اسلامی باشد جایز نیست ونیزبطورکلی استفاده ازفیلتر شکن ومانندآن تابع قوانین ومقررات نظام جمهوری اسلامی می باشد وتخلف ازمقررات جایز نیست .
س15)باتوجه به اینکه گاهی درفضای مجازی گروه های دوستانه ای تشکیل می شود جهت تبادل تجربیات آشپزی وتنوع درپخت وپز واعضاء عکس غذاهای تهیه شده خودشان رادرگروه قرار می دهند ،این اقدام چه حکمی دارد؟آیاخوردن آن غذاکراهت ندارد؟
ج)بارگزاری عکس غذای خود درفضای مجازی وخوردن آن غذافی نفسه اشکالی ندارد.
س16)باتوجه به صحبت حضرت آقادرموردقوی شدن درفضای مجازی واینکهفضای مجازی رابرای دشمن ناامن کنید آیامی توان برای عمل به این فرمایشات ازپیام رسان های غربی استفاده کرد یانباید استفاده کرد؟
ج)به طور کلی استفاده از فضای مجازی اگر مستلزم مفسده (مانند ترویج فساد ، نشر اکاذیب و مطالب باطل، ضرر به اسلام و مسلمین) بوده و یا خوف ارتکاب گناه باشد ویاموجب تقویت دشمنان اسلام ومسلمین شود یا خلاف قوانین و مقررات نظام جمهوری اسلامی باشد جایز نیست وتشخیص موضوع برعهده مکلف است.
فصل دوم:ازفضای حقیقی تامجازی
حکم قرآن درلوح فشرده
س17)قرآنی که به صورت متن یا صوت ویا تصویر دریک لوح فشرده ویاحافظه گوشی همراه می باشد،آیاحکم قرآن رادارد؟
ج)حکم قرآن راندارد.
غیبت ودیگرگناهان درفضای مجازی وتفاوت باحقیقی
س18)حکم غیبت درمواردی چون ذکردرنوشته،وبلاگ یاضبظ صوت وتصویر وانتقال آن چیست؟ ج)جایزنیست وحکم گفتن رادارد.به تعبیرمقام معظم رهبری مدظله العالی:« خواندن وبلاگ هم مثل خواندن کاغذ ، کتاب ، نامه و مثل شنیدن حرف است. استماع غیبت شامل همه اینها میشود؛ یعنى ملاک استماع در اینها وجود دارد وشنیدن به گوش خصوصیتى ندارد، خواندن نامه هم همان گونه است که در بحث استماع است..دوربین هم همین جوراست یعنی اگر خطای کسی را با دوربین ثبت کردودرمعرض دیددیگران قرارداد،همان حکم رادارد. (استفاده ازدرس خارج فقه مقام معظم رهبری)
س19)آیا استهزاء و مسخره کردن دیگران در فضای مجازی نیز حرام است یا باید صریح و رودررو باشد؟
ج)فرقی ندارد. ( شماره استفتاء: 865434 تاریخ استفتاء: 17/2/1397)
س20)حکم فحش دادن با انگیزه شوخی در فضای دوستانه مجازی چه حکمی دارد؟
ج) موارد مختلف است؛ چنانچه موجب ایذاء و یا اشاعه فحشاء و یا مفسده قابل توجه دیگری شود جایز نیست.
( شماره استفتاء: 865432 تاریخ استفتاء: 17/2/1397)
س21)آیا افشاء و تبیین مواضع سیاسی و فکری افراد منحرف، در فضای مجازی شرعا جایز است؟
ج)اگر مصداق امر به معروف و نهی از منکر باشد و ضوابط شرعی(مانند پرهیز از دروغ،غیبت،تهمت و..) در این زمینه رعایت شود مانعی ندارد( شماره استفتاء: 855771 تاریخ استفتاء: (14/1/1397)
س22) آیا دفاع از مومنی که مورد اتهام قرار گرفته است، واجب است؟ در صورت وجوب دفاع، اگر این اتهام از طریق شبکه های مجازی وارد شده باشد، تکلیف چیست؟ ج)اگر در ضمن غیبت باشد یا از مصادیق نهی از منکر محسوب شود با تحقق شرائط آن واجب است. (شماره استفتاء: 865425 ، تاریخ استفتاء: 17/2/1397)
س23)اگربه راستگویی ودرستی مدیرکانال درفضای مجازی اطمینان باشد،این امرمجوزی برای ارسال خبرهایی که باآبروی افرادیامجموعه ای مرتبط می باشد،می شود؟
ج)صرف اطمینان به صحت خبر ،مجوز ارتکاب غیبت ویاهتک مومن نمی باشد.
س24)آیاشنیدن غیبت وتهمت درفضای مجازی نیزحرام است؟
ج)دراحکام غیبت وتهمت ،فرقی بین فضای مجازی وحقیقی نیست.
س25)اگردرباره فردی ادعایی رامطرح کنیم وآن رادرفضای مجازی نشر بدهیم وبزعم خودمان آن ادعا قطعا درست است اما این ادعا دردادگاه صالحه بررسی وتایید نشده است ،حکم نشر این ادعا درافکار عمومی چیست؟ ج)بطورکلی نشذراکاذیب درفضای مجازی وغیرآن که موجب هتک حرمت شخص شودحرام است ودرفرض سوال نیز این کارجایزنیست.
س26)درگروهی که کسی دیگری رانمی شناسدوفقط درگروه فعالیت می کند آیا پشت سر یک نفر ازاعضای گروه ویادرصفحه شخصی حرفی زدن آیا غیبت محسوب می شود؟
ج)درهرصورت اگرشخص برای دیگران شناخته شده باشد وعیب اوراافشاکنند ،غیبت محسوب می شود ودرغیراین صورت غیبت نیست وفرقی بین فضای مجازی وغیر مجازی نیست.
***
ارتباط بانامحرم درفضای مجازی
س27)آیا شوخی با نامحرم در فضای مجازی با حقیقی فرق دارد؟ حکم صحبت یا شوخی با نامحرم به شکل صوتی، تصویری یا نوشتاری و نیز فالو یا لایک کردن جنس مخالف چیست؟ ج) بطورکلی ارتباطی که موجب مفسده باشد و یا خوف وقوع درحرام وجود داشته باشد حتی در فضای مجازی هم جائز نیست. (لیدر، شماره استفتاء: 855760 تاریخ استفتاء: 14/1/1397)
س28)آیابرقراری ارتباط میان دختر وپسرها درفضای مجازی مانند تلگرام واینستاگرام چه حکمی دارد؟
ج) بطورکلی هر گونه ارتباط بین دختر و پسر، قبل از ازدواج، اعم از ارتباط مستقیم و غیر مستقیم، اگر با قصد لذت (جنسی) باشد و یا خوف فتنه و ترس افتادن به گناه در آن وجود داشته باشد، جایز نبوده و اشکال دارد. اما ارتباط شغلی و حرفه ای و علمی و تحصیلی، اگر باعث فتنه و مفسده نشود و موازین شرع در آن رعایت شود، اشکال ندارد.
س29)آیا تشکیل گروههای گفتگو در بین افراد نامحرم فامیل مثل پسرخاله و دخترخاله در فضای مجازی قبح شرعی دارد؟
ج)اگر موجب مفسده باشد و یا خوف وقوع در حرام باشد جائز نیست. ( شماره استفتاء: 855761 تاریخ استفتاء: (14/1/1397)
س30)درشبکه مجازی مثل تلگرام گروههای خانودگی راه اندازی وافرادمحرم ونامحرم عضو گروه می شوند ؛درچنین گروههایی ،پیامها به صورت آزادانه به اشتراک گذاشته می شودوهمه اعضاءمشاهده می کنند،آیا پاسخ دادن به پیامها وشوخی بانامحرم دراین بسترکه صدایی ازنامحرم شنیده نمی شود وچهره اونمایان نیست ،چه حکمی دارد؟ ج) به طور کلی هر گونه ارتباط با نامحرم که مستلزم مفسده و یا خوف ارتکاب گناه در میان باشد، ولو در فضای مجازی جایز نیست. و تشخیص آن با خود مکلف است. (شماره استفتاء: 852395 تاریخ استفتاء: 27/12/1396)
س31)چت کردن باجنس مخالف دربحث دینی ومذهبی مثلاحجاب بدون قصدگناهی چه حکمی دارد؟ج)چنانچه منشأ فسادشودوصحبتها تحریک کننده باشد، جایز نیست. وتجربه های مکرر نشان داده است که رابطه های دختران و پسران دام های شیطان است و پیامد های منفی هم دارد . چنانچه صحبت کردن های غیر ضروری با نامحرم از مناسب ترین جایگاه های نفوذ شیطان است. ممکن است ناخود آگاه انسان را به روابط غیر اخلاقی سوق دهد.بله اگر برای ارتباط و صحبت کردن با نامحرم ضرورتی در بین باشد ، مانند سؤال کردن مسائل شرعی از نامحرم و امثال این مورد، و قصد لذت و شهوت هم در بین نباشد و مفسده هم نداشته باشد، اشکال ندارد .
س32)حکم رفاقت با جنس مخالف برای ازدواج در شبکه های اجتماعی چیست؟
ج)بهطور كلى ارتباط با نامحرم كه مستلزم مفسده بوده و يا خوف ارتكاب گناه در ميان باشد، جايز نيست.
( شماره استفتاء: 777486 تاریخ استفتاء23/3/1396)
س33)حکم بازیهای آنلاین دو نفره مابین دو جنس مخالف که صرفاً برای تفریح انجام میشود چیست؟
اينگونه اعمال که غالباً مستلزم مفسده بوده و يا خوف ارتكاب گناه در آن است، جايز نيست. (لیدر، شماره استفتاء: 355522 تاریخ استفتاء: 21/4/1392)
س34)باتوجه به فراگیری فضای مجازی وحضور مردم وازجمله اشخاص مذهبی درفضای مجازی ،عده ای ازدختران وپسران مذهبی بااختلاط موجبات شوخی باجنس مخالف رافراهم می کنند ،آیا مرزبندی شوخی واختلاط بانامحرم درفضای مجازی بافضای حقیقی تفاوتی دارد؟
ج) به طور کلی هرگونه ارتباط با نامحرم که مستلزم مفسده بوده و یا خوف ارتکاب گناه در میان باشد، جایز نیست ودراین امر فرقی بین فضای مجازی وحقیقی نیست.
س35)ارتباط باجنس مخالف درفضای مجازی چه حکمی دارد؟
ج) به طور کلی هرگونه ارتباط با نامحرم که دارای مفسده بوده و یا خوف ارتکاب گناه در میان باشدولو در فضای مجازی جایزنیست.
س36)ارتباط بانامحرم درفضای مجازی چه مواقعی اشکال دارد،صحبت بانامحرم دراین فضا حکمی دارد؟
ج)به هرحال هرگونه ارتباطی حتی در فضای مجازی که خارج از ضوابط واحکام شرعی باشد ویا مفسده ای بر آن مترتب شود ، جایزنیست ؛ و بر هر زن ومرد مکلفی شرعا واجب است حریم ضوابط شرعی ومقررات اسلامی رادقیقا مراعات نمایند وازهرگونه عمل ورفتاری که آمیخته به ریبه ویاموجب ترتب فتنه وفساد باشد،جدا احترازنمایند.
س37)یک جوان 16ساله که بانامحرم همسن خودازطریق فضای مجازی معاشرت می کند،آیامرتکب کبیره شده است؟
ج) بطورکلی هرگونه ارتباط بانامحرم که مستلزم مفسده بوده و یا خوف ارتکاب گناه در میان باشدولو در فضای مجازی جایزنیست. وازاین گونه اعمال ورفتارها که آمیخته به ریبه ویاموجب ترتب فتنه وفساد باشد،جدا بپرهیزد.
س38)پسری 23ساله ام که باخانمی درفضای مجازی آشناشدم ویکبارهم درحددین ظاهرش اورادرداشگاه دیدم ومدتی است بصورت مجازی باهم مرتبط هستیم وقدمان هم ازدواج است آیا ابراز علاقه به ایشان به صورت مجازی بدون ایجاد گناه ومهسده چه حکمی دارد؟درضمن ازدوطرف خواهرهایمان درجریان هستند ،قصدمان برای ازدواج جدی است ولی به لحاظ دوربودن ازهمدیگر ودرس خواندن ودیگرمشکلات فعلاامکان خواستگاری نیست ؛لطفاراهنمایی فرمایید.
ج)به هرحال تازمانی که عقد به صورت صحیح شرعی خوانده نشده باشد،نسبت به یکدیگر نامحرم می باشید وهرگونه ارتباطی که خارج ازضوابط واحکام شرعی باشد ویامفسده ای برآن مترتب شودویاخوف ارتکاب گناه درمیان باشد هرچنددرفضای مجازی ،درقالب الفاظ محبت آمیز وعاشقانه جایزنیست.
س39) بنده پشتیبان درسی دارم که نامحرم است و هنگام پیام دادن در واتساپ یا فضای مجازی بعضاً در بین صحبت ها یشان شوخی هایی هم انجام می دهند . اما می دانم هدف ایشان از این کار آیا ارتباط بهتر است یا انگیزه دادن به درس خواندن ، قابل ذکر است که ایشان مجرد است . وظیفه بنده در این ارتباط چیست؟ ج) هرگونه ارتباطی ( هر چند در فضای مجازی) که خارج از ضوابط و احکام شرعی باشد و یا مفسده ای بر آن مترتب شود ، جایز نیست و در این حکم فرقی بین استاد و غیر آن نمی کند ، البته در صورت وجود شرایط ، باید به وظیفه موثر نبودن نهی از منکر و تکرار عمل ، لازم است که پشتیبانی درسی خود را تغییر دهید.
س40) من دوازده سالمه و تکلیف شدم من اگه با یک دختر صحبت مجازی یا واقعی داشته باشم حرام است ؟ رابطه ی فیزیکی چطور ؟ ج) به طور کلی هرگونه ارتباط با نامحرم در فضای مجازی و یا حقیقی که مستلزم مفسده و یا خوف ارتکاب گناه در آن باشد ، جایز نیست و تماس با نامحرم مطلقاً حرام است.
خواندن صیغه عقد وطلاق درفضای مجازی
س41)آیا برای خواندن عقد شناخت طرف مقابل لازم است؟
ج)فی نفسه لازم نیست؛ همین که در عقد مخاطب شما معلوم باشد، کفایت می کند.(لیدراول آذر96)
س42)بخشش مدت در فضای مجازی چه حکمی دارد؟مثلا در چت بگوید بقیه مدت را به شما بخشیدم؟
ج)در صورتی که بخشیدن مدت واضح و شفاف باشد و طرف مقابل مطمئن به بخشیدن شود اشکال ندارد و به این بخشیدن ترتیب اثرداده می شود. ( شماره استفتاء: 777485 تاریخ استفتاء: 23/3/96)
س43) کسی با شخص در فضای مجازی آشنا شده است و بدون اینکه او را ببیند یا صدایش را بشنود یقین پیدا می کند با او می تواند ازدواج کند آیا می تواند از او وکالت بگیرد و عقد را بخواند؟
ج)کسی که دیگری را به عنوان همسر انتخاب می کند، باید مشخص باشد؛ اگر با ارتباط مذکور مشخص شود و سائر شرائط ازدواج (که در رساله های عملیه آمده ) رعایت شود اشکالی ندارد. (شماره استفتاء: 777484 تاریخ استفتاء: 23/3/1396)
س44)آیا لازم است در هنگام اجرای صیغه طلاق عدلین حضور فیزیکی در مجلس داشته باشند یا از طریق مجازی (اینترنت) نیز اگر شاهد بر اجرای صیغه باشند کافی است؟ ج)حضور فیزیکی لازم نیست لکن شنیدن صیغه طلاق ولو به وسیله تلفن یا بلندگو در زمان اجراى صیغه طلاق شرط است. ( شماره استفتاء: 442319 تاریخ استفتاء: 2/3/1393)
س45) اگر شبکه های اجتماعی موجب طلاق و جدایی زن و شوهر شوند، استفاده از آنها برای آنان چه حکمی دارد؟ ج)استفاده جایز نیست. (استفتاءازدفتر مقام معظم رهبری،29/11/1394)
س46)آیاخواندن صیغه عقدموقت درفضای مجازی - برای حلال شدن رابطه مجازی- چه حکمی دارد؟ ج)نوشتن کافی نیست اماخواندن عقدبه صورت تلفنی وامثال آن بارعایت شرایط لازم اشکال ندارد،برحسب فتوای حضرت امام قدس سره اذن پدر ویاجدپدری لازم وبرحسب فتوای مقام معظم رهبری مدظله العالی بنابراحتیاط واجب است .
س47) آیا خواندن صیغه عقد در فضای مجازی برای حلال شدن رابطه در فضای مجازی با علم به اینکه این ارتباط به قصد ازدواج نیست و فقط در مواردی که ارتباط در فضای مجازی لازم است ( مثلاً بحث کاری یا علمی یا ...) انجام می شود ، صحیح است؟ ج) اگر صیغه ی عقد موقت با رعایت شرایطش ( من جمله اذن ولی در ازدواج دختر باکره) صحیح خوانده شود و به قصد ازدواج باشد ، صحیح است.
س48) آیا از طریق تلفن هم می شود یه خانم را که شوهرش چند سال هست فوت شده صیغه موقت کرد. آیا صیغه موقت از طریق تلفن و فضای مجازی مشکل شرعی ندارد؟ ج) باید عقد ازدواج با رعایت تمام شرایط آن تلفظ شود و نوشتن متن صیغه کفایت از عقد نمی کند . و اگر این امکان از طریق تلفن یا فضای مجازی فراهم شود ، اشکال ندارد.
س49) عقد موقت از طریق فضای مجازی و چت کردن جایز است؟یعنی با شخصی که عقد کردن با او جایز است ، با رعایت تمام شرایط صیغه موقت ، با چت کردن ، متن صیغه را تایپ کنم و شخص مورد نظر بنویسد قبلتُ ! این عقد صحیح است ؟ و آیا رابطه جنسی با همسر در فضای مجازی جایز است ؟ یعنی کلمات و جملات تحریک کننده جنسی به صورت چت رد و بدل کنیم . و ارضاء صورت گیرد . این کار جایز است؟ ج) صیغه عقد موقت باید لفظ باشد و با نوشتن و کتابت محقق نمی شود . با همسری که با تمام شرایط شرعی عقد خوانده شده ، ارتباط داشتن در فضای مجازی به هر صورت باشد اشکالی ندارد و اگر ارضاء شدن فقط با کلام یا نوشته باشد و از اعضاء بدن خود برای ارضاء شدن استفاده نکند اشکالی ندارد.
***
امربه معروف ونهی ازمنکرونهی درفضای مجازی
قرآن کریم، امت اسلام را بهترین امت دانسته،چون امر به معروف و نهي از منکر در این امت، انجام مي شود.امر به معروف و نهي از منکر از واجبات کفایي است، که در منابع تشریع اسلام،شارع مقدس شرایطي را براي این فریضه بزرگ قرار داده است،که با تحقق آن شرایط،واجب ميشود. چهار شرط اصلي ،که مورد اتفاق همه فقها ميباشد، عبارتند از: علم وآگاهي، احتمال تأثیرگذاري ،اصرار بر گناه و نبودن ضرر و مفسده ؛شرایط امر به معروف و نهي از منکر در فضاي مجازي همان شرایط امر به معروف و نهي از منکر در فضاي واقعي است؛ لذا در فضاي مجازي نیز ميتوان با دارا بودن شرایط، امر به معروف ونهي از منکرانجام داد .
س50)آیا امر به معروف و نهی از منکر در فضای مجازی حکم این وظیفه راداردیاهنوز این وظیفه رابه خوبی انجام نداده ام وبایددرزندگی روزمره هم امرونهی کنم؟ ج)درهرصورت،باوجودشرایط ،وظیفه ،امربه معروف ونهی ازمنکراست ودراین مساله فرقی بین فضای مجازی وغیر آن نیست.
** *
پاسخگویی به شبهات درفضای مجازی س51)تکلیف کسانی که مطلب انحرافی (خلاف عقاید دینی یا باورهای مکتبی) در فضای مجازی مشاهده می کنند و احتمال انحراف برای سایر اعضاء کانال می دهند،چیست؟ج)پاسخ به شبهاتی که باعث انحراف می شود واجب کفایی است واگرنتوانند خودپاسخگو باشند، میتوانند به متخصصان در آن رشته مراجعه کنند، تا آنان اقدام به جواب صحيح و متقن نمايند. ( شماره استفتاء: 851391 تاریخ استفتاء: 23/12/1396)
س52) رفیقی دارم که با او صمیمی هستم . او فردیست روشن فکر و اهل مطالعه به تازکی تصمیم گرفته است که دینش انسانیت باشد و اسلام را دیگر قبول ندارد تا جایی که در صفحه اینستاگرامی بزرگی که دارد شبهه های زیادی با دلایل گسترش می دهد و طرفدارانی دارد. در کل رویه زندگی اش تغییر کرده ، من ارتباطم را با او کم کردم و می داند که من عقایدی دارم که او مدام با آن ها مقابله و مخالفت می کند تا الان با حرف (اونقدر دلایل محکم و قابل پذیرش نداشتم) بابی محلی با قهر و حتی جَر و بَحث شدید باهاش رفتار کردم امّا اون خیلی خونسردانه رفتارکرد و هیچ وقت تأثیر نداشت . 5 سال است با او دوستم او از عقایدش کوتاه نمی آید و علاقه ای به اصلاحشان ندارد . دوستش دارم آیا می شود بدون تأثیر گرفتن از او دوستیم رو باهاش حفظ کنم و نسبت به این مسئله بی تفاوت باشم؟ ج)باید ارتباط با این شخص را که خواه یا ناخواه موجب تزلزل در عقاید شما می شود ( حتی در فضای مجازی) قطع کنید.
فصل سوم:خانواده و فضای مجازی
اجازه زن برای ورود به فضای مجازی
س53)چت کردن افرادمتاهل بی اجازه همسر چه حکمی دارد؟
ج) هر گونه ارتباط بین زن و مرد نا محرم ، اعم از ارتباط مستقیم و غیر مستقیم، اگر با قصد لذت (جنسی) باشد یا خوف فتنه و ترس افتادن به گناه در آن ارتباط وجود داشته باشد، جایز نبوده و اشکال دارد.
س54) خانم بنده در فضای مجازی فعال هست و به وسیله کارهای گرافیکی ترویج و تبلیغ سبک زندگی اسلامی را انجام می دهد خود منهم در فضای جازی چنین فعالیتی دارم حال نسبت به صفحه و فعالیت خانمم در فضای مجازی دل چرکین هستم ( حس خوبی ندارم نه این که خدایی نکرده نسبت به ایشان بی اعتماد باشم) از خانمم خواستم که صفحه مجازی اش را برای همیشه ببندد ایشان در جواب به بنده گفت دلیل منطقی بیاورید برای این کار و تا زمانی که دلیلت منطقی نباشد صفحه را نمی بندم سؤال من این است : ایا بنده به عنوان شوهر ایشان حق این را ندارم که از خانمم بخواهم فعالیت اش را در محیطی که احساس می کنم سالم نیست قطع کند؟ آیا همسر نباید مطیع شوهرش باشد؟ آیا این مدل امر و نهی کردن من که به جهت دلسوزی برای زندگی ماست اشکال دارد؟ ج)به طور کلی اطاعت زن از شوهر ، در برابر استمتاعات متعارف در خواست شده از جانب شوهر ، بدون عذر شرعی و نیز در خروج از منزل بدون عذر شرعی لازم است و نسبت به سایر موارد واجب نیست . البته فعالیت زن در فضای مجازی نباید موجب تضییع حق شوهر شود.
س55) آیا در صورت عدم رضایت همسر یک خانم ، آن زن می تواند در اینترنت و شبکه های اجتماعی و .. فعالیت داشته باشد؟ در مورد رابطه ( صحبت و گفتگو و تبادل نظر و فایل و ...) با نا محرم ها ، در صورت عدم رضایت همسر ، یک خانم مجاز است در فضای مجازی و حقیقی روابط مذکور را برقرار نماید؟ ج) سؤال شما دارای صور مختلفی می باشد ؛ در صورتیکه مستلزم تصرف در اموال شوهر باشد و یا موجب تضییع حق او شود ، جایز نیست ؛ همچنین توجه داشته باشید از ارتباط با نامحرم که غالباً مستلزم مفسده و یا خوف ارتکاب گناه در میان باشد ، ولو در فضای مجازی می بایست اجتناب نمود.
کودکان وفضای مجازی س56) آیا کودکان می توانند از رایانه و اینترنت استفاده کنند و با آنها فیلمهای مختلف را ببینند یا وارد فضای مجازی شوند؟ &nbs
برچسب:
نویسنده: امیر رضاپور